Waarom dit vak bestaat

Mensen begrijpen de wereld niet alleen via feiten, theorieën en onderzoeken.

Mensen begrijpen de wereld via verhalen. Al duizenden jaren gebruiken samenlevingen verhalen om vragen te onderzoeken over liefde, vrijheid, macht, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid, verlies, hoop en mens-zijn. Sommige van deze verhalen verdwijnen weer. Andere blijven generaties lang bestaan omdat zij vragen stellen die nooit volledig beantwoord raken. De Academie beschouwt toneel, literatuur, poëzie, film en storytelling daarom niet als culturele bijzaak. Zij vormen een van de oudste manieren waarop mensen proberen zichzelf en de wereld te begrijpen.

Shakespeare vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt. Niet omdat hij oud is, maar omdat zijn vragen verrassend actueel zijn gebleven. Toch beperkt de Academie zich niet tot Shakespeare alleen. Ook moderne schrijvers, theatermakers, filmmakers, songwriters en verhalenvertellers houden zich bezig met precies dezelfde menselijke vragen. Niet de leeftijd van een tekst bepaalt haar waarde. De vraag die zij oproept bepaalt haar waarde.

Centrale vraag: welke menselijke vragen blijven bestaan, ongeacht tijd, cultuur of generatie?

Waarom dit een Mandeville-vak is

Vrijwel ieder onderdeel van de Academie draait uiteindelijk om menselijke vragen. Cold Case onderzoekt waarheid, Geopolitics onderzoekt macht, PIEN! onderzoekt democratie, Beschaving onderzoekt relaties, Het Filosoficum onderzoekt vrijheid en verantwoordelijkheid. Toneel, literatuur en poëzie vormen een bijzondere toegangspoort tot al deze thema’s. Verhalen maken abstracte ideeën menselijk. Een toneelstuk kan soms meer leren over macht dan een politiek handboek, een gedicht kan soms meer zeggen over verlies dan een psychologisch model en een monoloog kan soms een diepere vraag oproepen dan een volledig college. De Academie beschouwt verhalen daarom niet alleen als cultureel erfgoed, maar als gesprekspartners.

Plaats in de seizoenscyclus

Fase I: Toetreding – Verwarring, Identiteit en Volwassen Worden

Shakespeare: A Midsummer Night’s Dream

De eerste grote tekst van het studiejaar. Studenten onderzoeken identiteit, vrijheid, verwachtingen, liefde en volwassen worden. Door scènes te spelen ontdekken zij dat verwarring vaak geen fout in het proces is. Verwarring ís het proces.

Centrale vraag: Wie ben ik wanneer ik mezelf nog niet volledig ken?

Moderne gesprekspartners: naast Shakespeare worden moderne verhalen gebruikt die dezelfde vragen onderzoeken. Voorbeelden: Dead Poets Society, The Curious Incident of the Dog in the Night-Time, geselecteerde persoonlijke essays en voordrachten

Centrale vraag: hoe vind ik mijn eigen stem?

Fase II: Verwondering – Macht, loyaliteit en leiderschap |

Shakespeare: Julius Caesar

Julius Caesar vormt het centrale toneelstuk van deze fase. Onderwerpen zoals leiderschap, propaganda, publieke opinie, loyaliteit, verraad en democratie komen aan bod. Studenten spelen scènes en onderzoeken hoe macht ontstaat, groeit en verdwijnt.

Centrale vraag: waarom volgen mensen leiders?

Moderne gesprekspartners: Arthur Miller – The Crucible – over groepsdruk, angst, publieke hysterie en morele moed. Aaron Sorkin – The West Wing – over macht, idalisme, democratie en publieke verantwoordelijkheid. Moderne politieke drama’s zoals House of Cards, Succession. Niet vanwege de actualiteit, maar vanwege de vragen die zij stellen over macht en leiderschap.

Fase III: De Winter – Twijfel en Verantwoordelijkheid |

Shakespeare: Hamlet

Hamlet vormt het intellectuele hart van de winterperiode. Studenten herkennen vaak overdenken, perfectionisme, twijfel, verantwoordelijkheidsgevoel en de spanning tussen denken en handelen.

Centrale vraag: wat doe ik wanneer ik niet zeker weet wat juist is?

Moderne gesprekspartners: Tom Stoppard – Rosencrantz and Guildenstern Are Dead – Een verrassende spiegel van Hamlet over toeval, betekenis en perspectief. Robert Bolt

A Man for All Seasons – over geweten, integriteit en verantwoordelijkheid. De prijs van trouw blijven aan jezelf.

Fase IV: Heroriëntatie – Het Goede Leven |

In deze fase verschuift de aandacht van macht en twijfel naar betekenis en menselijkheid. Thornton Wilder – Our Town – over gemeenschap, vergankelijkheid en het dagelijks leven. Duncan Macmillan, Every Brilliant Thing – over Geluk, verlies, veerkracht en de waarde van het leven. Reginald Rose – Twelve Angry Men – over rechtvaardigheid, vooroordelen en verantwoordelijkheid.

Centrale vraag: wat maakt een menselijk leven waardevol?

Fase V: Creatie – Verhalen Scheppen |

Nu verschuift de aandacht van begrijpen naar maken. Studenten onderzoeken hoe verhalen worden gebouwd. Hoe raken verhalen mensen? Waarom blijven sommige verhalen bestaan?

Moderne voorbeelden: Hamilton, geschiedenis vertellen voor een nieuwe generatie. Of The Social Network over ambitie, success en innovatie. Maar ook podcasts, documentaires en digitale verhalen. Ook hedendaagse storytelling krijgt aandacht. Studenten onderzoeken, YouTube, documentaires, digitale formats, nieuwe media.

Centrale vraag: hoe maak je een verhaal dat mensen raakt?

Poëzie

Gedurende het gehele studiejaar speelt poëzie een belangrijke rol. Poëzie wordt niet gezien als examenstof. Poëzie wordt gezien als een geconcentreerde vorm van menselijk denken.

Klassieke stemmen: Shakespeare, Rilke, Ida Gerhardt, Vasalis of Kopland.

Moderne stemmen: Amanda Gorman, spoken word-artiesten, songwriters, rapteksten en hedendaagse dichters.

Centrale vraag: welke ervaring probeert deze tekst onder woorden te brengen?

De geadopteerde tekst

Tijdens de Dies Initii kiest iedere student een tekst die gedurende het jaar meegaat.

Dat kan zijn een gedicht, een monoloog, een speech, een songtekst, een filosofische passage, een historisch document. De tekst wordt geen object van studie, maar een reisgenoot. Tijdens verschillende momenten in het studiejaar keren studenten terug naar deze tekst. Vaak blijkt dat dezelfde woorden later iets anders betekenen dan aan het begin van het jaar.

Toneel als onderzoek

Binnen de Academie wordt toneel niet uitsluitend gezien als podiumkunst. Toneel is een methode van onderzoek. Door een rol te spelen leren studenten luisteren, observeren, perspectief innemen, empathie ontwikkelen en menselijke motieven begrijpen.

Studenten werken onder andere met Shakespeare, historische figuren, filosofische dialogen, geopolitieke simulaties of Cold Case-reconstructies.

Centrale vraag: wat leer ik wanneer ik tijdelijk in de schoenen van een ander ga staan?

Voordracht

Een tekst leeft pas werkelijk wanneer zij wordt uitgesproken. Daarom oefenen studenten voordracht, stemgebruik, aanwezigheid, interpretatie en spreken voor publiek. Niet om acteur te worden, maar om woorden betekenis te geven.

Verbinding met andere vakken

Filosoficum: de grote vragen achter de verhalen. Geopolitics: macht, beschaving en leiderschap. Presence: relaties, liefde, loyaliteit en verantwoordelijkheid. Cinema Academica: verhalen in een moderne vorm. World in Conversation: menselijke perspectieven. Zendeville: aandachtig luisteren en aanwezig zijn.

Resultaat

Na afronding van Presence kan de student klassieke en moderne verhalen met elkaar verbinden, fundamentele menselijke thema’s herkennen, verschillende perspectieven onderzoeken, poëzie en toneel interpreteren, verhalen gebruiken als hulpmiddel voor onderzoek en deelnemen aan gesprekken over cultuur, identiteit en mens-zijn.